We bereiden een uitbreiding voor, we willen een terras aanleggen of een nieuwe badkamer aansluiten, en de eerste vraag die de bouw stillegt is altijd dezelfde: waar lopen de rioleringen onder het huis en in de tuin? Zonder deze informatie is het risico om een leiding door te boren of op een ondergronds inspectieput te bouwen reëel.
Het verkrijgen van het rioleringsplan van uw huis is niet moeilijk, maar het veronderstelt dat u weet bij wie u moet zijn en begrijpt wat elk document werkelijk dekt.
Plan van het openbare netwerk en privé tracé: twee verschillende documenten die niet verward mogen worden
De meest voorkomende verwarring ter plaatse is de gedachte dat één enkel plan voldoende is. Het openbare netwerk (hoofdcollector, aansluitdoos aan de grens van het perceel) en het privé netwerk (leidingen tussen de aansluitdoos en de sanitaire apparaten) worden afzonderlijk gedocumenteerd, door verschillende contactpersonen.
De rioleringsdienst van de gemeente of van de intercommunale levert de plannen van het openbare netwerk. Hierin vindt men het tracé van de collector in de straat, de locatie van de aansluitdoos en soms de diameter van de aansluitleiding. Dit document zegt niets over wat er binnen het perceel gebeurt.
Voor het privé netwerk moet men elders zoeken. Het bouwvergunningsdossier, dat in het gemeentehuis wordt bewaard, bevat normaal gesproken een situatietekening met het voorziene tracé van de afvoeren. De plannen van de installateur of de aannemer, als ze nog bestaan, geven de details van de hellingen en de tussenliggende inspectieputten. Een plan van het openbare netwerk toont geen privé leidingen, en vice versa.
Het verkrijgen van een volledig rioleringsplan voor het huis vereist dus dat men minstens twee bronnen combineert: de rioleringsdienst voor het openbare gedeelte, en de bouwarchieven voor het privé gedeelte.
SPANC, DT-DICT en één loket: welke procedure voor welke behoefte
Afhankelijk van de aard van het project en het type riolering is de juiste ingang niet dezelfde.
Collectieve riolering: de water- en rioleringsdienst
Wanneer het huis is aangesloten op het riool, neemt men contact op met de rioleringsdienst van de gemeente. Deze verstrekt het plan van de particuliere aansluiting en de collector. Dit plan specificeert de positie van de aansluitdoos aan de grens van het perceel, het verbindingspunt tussen het openbare en het privé netwerk.
Niet-collectieve riolering: de SPANC heeft vaak meer dan het initiële plan
Bij individuele riolering (alles-in-één put, compact filter, micro-station), kan de SPANC het ontwerpdossier en de controleverslagen verstrekken. Deze documenten geven informatie over de daadwerkelijk aangelegde installatie, niet alleen over wat was voorzien in de bouwvergunning. Men wint tijd door direct het volledige dossier bij de SPANC aan te vragen in plaats van alleen in de archieven van het gemeentehuis te zoeken.
Werkzaamheden met grondverzet: de DT en de DICT zijn verplicht
Zodra een bouwproject graven met zich meebrengt, komen er twee wettelijke procedures in het spel. De aankondiging van het project (DT) wordt verzonden door de opdrachtgever (de eigenaar) via het één loket (nationale online dienst). Het bedrijf dat de werkzaamheden uitvoert, stuurt vervolgens de verklaring van de intentie om met de werkzaamheden te beginnen (DICT) vóór de start van het project.
De antwoorden van de netwerkexploitanten bevatten aanwijzingen over de nauwkeurigheid van de verstrekte plannen. Als deze nauwkeurigheid onvoldoende is, wordt een aanvullende inspectie ter plaatse noodzakelijk. De DT-DICT is geen eenvoudige aanvraag voor een plan, het is een procedure die verband houdt met de bouw die de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever en het bedrijf met zich meebrengt.
Wanneer de documenten ontbreken: methoden voor terreininspectie
Bij oudere huizen zijn de bouwplannen vaak onvindbaar. De opeenvolgende werkzaamheden (toevoeging van een badkamer, wijziging van een inspectieput, omleiding van een leiding) maken de oorspronkelijke plannen verouderd, zelfs als ze bestaan. Men moet dan het tracé ter plaatse reconstrueren.
- Inspectie met een endoscopische camera houdt in dat een camera in een toegankelijke leiding wordt ingebracht (inspectieput, regenpijp, vloersifon). Sommige camera’s zijn uitgerust met een zender die het mogelijk maakt het tracé vanaf de oppervlakte te volgen met een detector. Men krijgt zowel de interne staat van de leiding als de exacte positie.
- De georadar scant de grond zonder deze te graven en detecteert discontinuïteiten (leidingen, inspectieputten, holtes). Deze methode werkt goed op homogene terreinen, minder goed op zeer stenige of verstoorde bodems.
- Electromagnetische detectie lokaliseert metalen leidingen of buizen die een tracer draad bevatten. Het is snel, maar detecteert geen ongetraceerde PVC leidingen, die een groot deel van de recente installaties uitmaken.
Vaak worden twee van deze technieken gecombineerd om alle netwerken te dekken. Een terreinmeting blijft noodzakelijk wanneer de beschikbare plannen ouder zijn dan twintig jaar of wanneer er niet gedocumenteerde werkzaamheden hebben plaatsgevonden.
Controleer de conformiteit van het afvoernetwerk vóór de werkzaamheden
Het hebben van het plan is niet genoeg. Voordat men een nieuwe ruimte aansluit of het bestaande tracé wijzigt, controleert men drie technische punten die de goede werking van de afvoer van afvalwater waarborgen.
De helling van de leidingen moet voldoende zijn om de zwaartekrachtstroom te waarborgen zonder stagnatie te veroorzaken. Een te geringe helling leidt tot afzettingen en terugkerende verstoppingen. Een te steile helling versnelt het water maar laat de vaste stoffen achter, met hetzelfde resultaat.
De scheiding tussen afvalwater en regenwater is verplicht op gescheiden netwerken. Een regenpijp aansluiten op de afvalwaterleiding overbelast de zuiveringsinstallatie en vormt een non-conformiteit die bij de aansluitcontrole zal worden gedetecteerd.
De tussenliggende inspectieputten moeten toegankelijk blijven. Een terras, een plaat of een bloemenbed dat op een inspectieput is geplaatst, verhindert elke latere interventie (schoonmaak, inspectie, reparatie). Dit is de meest voorkomende en kostbare fout om te corrigeren.
Het terugvinden van het rioleringsplan van uw huis duurt doorgaans enkele dagen tussen de aanvraag bij de rioleringsdienst, de raadpleging van de bouwarchieven en, indien nodig, een inspectie ter plaatse met detectiemateriaal. De kosten en de tijd die hierin worden geïnvesteerd, blijven bescheiden vergeleken met een doorboorde leiding midden in de bouw of een non-conforme aansluiting die tijdens een verkoop wordt ontdekt.
